मंथन
राज्यस्तरीय सामान्यज्ञान परीक्षा – 2026
इयत्ता 4 थी अंतिम उत्तरसूची
(मराठी व सेमी-English)
पेपर – 1
विभाग 1 – मराठी
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 1. | 3 | शब्दसंपत्तीवरील प्रभूत्व | शब्दसमूहाबद्दल येणारा शब्द |
| 2. | 2 | कार्यात्मक व्याकरण | एकवचन – अनेकवचन |
| 3. | 1 | भाषेचा व्यवहारात उपयोग | अक्षरांपासून म्हण ओळखा व त्या म्हणीचा अर्थ |
| 4. | 4 | शब्दसंपत्तीवरील प्रभूत्व | प्राणी व त्यांचे पिल्लू |
| 5. | 4 | भाषेचा व्यवहारात उपयोग | वाक्प्रचार व त्या वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ |
| 6. | 1 | कार्यात्मक व्याकरण | विरामचिन्हांवर आधारित प्रश्न |
| 7. | 1 | शब्दसंपत्तीवरील प्रभूत्व | भाषा विषयक सामान्यज्ञानावर आधारित प्रश्न |
| 8. | 4 | कार्यात्मक व्याकरण | शब्दाच्या जाती – नाम ओळखा |
| 9. | 3 | शब्दसंपत्तीवरील प्रभूत्व | समानार्थी शब्द |
| 10. | 1 | कार्यात्मक व्याकरण | लिंगावर आधारित प्रश्न |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 11. | 2 | वाचून कल्पना व संकल्पना स्पष्ट करणे | उतारा व त्यावर आधारित प्रश्न |
| 12. | 1 | वाचून कल्पना व संकल्पना स्पष्ट करणे | उतारा व त्यावर आधारित प्रश्न |
| 13. | 1 | भाषेचा व्यवहारात उपयोग | मराठी भाषेत वापरला जाणारा इंग्रजी शब्द |
| 14. | 3 | वाचून कल्पना व संकल्पना स्पष्ट करणे | कविता व कवितेवर आधारित प्रश्न |
| 15. | 4 | वाचून कल्पना व संकल्पना स्पष्ट करणे | कविता व कवितेवर आधारित प्रश्न |
| 16. | 2 | कार्यात्मक व्याकरण | शुध्द व अशुध्द शब्द |
| 17. | 3 | वाचून कल्पना व संकल्पना स्पष्ट करणे | जाहिरातीवर आधारित प्रश्न |
| 18. | 2 | वाचून कल्पना व संकल्पना स्पष्ट करणे | जाहिरातीवर आधारित प्रश्न |
| 19. | 3 | शब्दसंपत्तीवरील प्रभूत्व | आलंकारीक शब्द |
| 20. | 2 | शब्दसंपत्तीवरील प्रभूत्व | एका शब्दाचे अनेक/भिन्न अर्थ शोधणे. |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 21. | 3 | भाषेचा व्यवहारात उपयोग | संवादावर आधारित प्रश्न |
| 22. | 3 | भाषेचा व्यवहारात उपयोग | संवादावर आधारित प्रश्न |
| 23. | 4 | भाषेचा व्यवहारात उपयोग | संवादावर आधारित प्रश्न |
| 24. | 2 | शब्दसंपत्तीवरील प्रभूत्व | विरुध्दार्थी शब्द |
| 25. | 1 | कार्यात्मक व्याकरण | काळ ओळखा |
विभाग 2 – गणित
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 26. | 3 | भूमिती | भौमितीक आकृत्यांची संख्या शोधणे. |
| 27. | 3 | संख्याज्ञान | संख्या आंतरराष्ट्रीय संख्याचिनहात लिहिणे. |
| 28. | 3 | भूमिती | क्षेत्रफळ काढणे. |
| 29. | 1 | संख्यांवरील क्रिया | पदावली सांडविणे |
| 30. | 1 | संख्याज्ञान | १ ते १०० संख्यांवर आधारित प्रश्न |
| 31. | 3 | मापन | दिनदर्शिका |
| 32. | 2 | अपूर्णांक | छायांकित भाग नसलेल्या भागाचा अपूर्णांक शोधणे. |
| 33. | 1 | संख्यांवरील क्रिया | बेरीज-वजाबाकी शाब्दिक उदाहरणे सोडविणे. |
| 34. | 3 | संख्याज्ञान | विस्तारित मांडणी |
| 35. | 2 | आकृतीबंध | दिलेला आकृतीबंध पूर्ण करणे. |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 36. | 2 | संख्यांवरील क्रिया | बेरीज : तीन अंकी संख्यांची बेरीज |
| 37. | 2 | भूमिती | कोन व कोनाचे प्रकार |
| 38. | 4 | संख्याज्ञान | स्थानिक किंमत |
| 39. | 1 | संख्यांवरील क्रिया | चार अंकी संख्येला दोन अंकी संख्येने भागणे. |
| 40. | 3 | भूमिती | चौकोन व चौकोनाचे प्रकार : आयताचे कोन |
| 41. | 2 | भूमिती | असममित आकृत्या शोधणे. |
| 42. | 1 | संख्यांवरील क्रिया | गुणाकाराची उदाहरणे |
| 43. | 4 | चित्ररुप माहिती | चित्ररुप माहितीवरील प्रश्न सोडविणे. |
| 44. | 3 | चित्ररुप माहिती | चित्ररुप माहितीवरील प्रश्न सोडविणे. |
| 45. | 3 | भूमिती | इष्टिकाचिती : घन, शिरोबिंदू ओळखणे. |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 46. | 2 | संख्याज्ञान | पाच अंकी संख्या अक्षरात लिहिणे. |
| 47. | 3 | संख्याज्ञान | चार अंकी संख्यांचा चढता क्रम लावणे. |
| 48. | 4 | संख्यांवरील क्रिया | संख्येचे विभाजक – निःशेष भाग जाणाऱ्या संख्येस |
| 49. | 3 | संख्यांवरील क्रिया | चार अंकी संख्येतून तीन अंकी संख्या वजा करणे. |
| 50. | 3 | संख्याज्ञान | दिलेल्या अंकावरुन मोठ्यांत मोठी सम संख्या तयार करणे. |
| 51. | 1 | भूमिती | चौकोन व चौकोनाचे प्रकार |
| 52. | 2 | भूमिती | घडणी : घन तयार करणे. |
| 53. | 1 | अपूर्णांक | समच्छेद अपूर्णांकाचा उतरता क्रम लावणे. |
| 54. | 2 | संख्याज्ञान | मूळ व संयुक्त संख्या |
| 55. | 2 | अपूर्णांक | समच्छेद अपूर्णांकांची तुलना |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 56. | 4 | मापन | कालमापन : घड्याळाची वेळ सांगणे. |
| 57. | 3 | भूमिती | चौरसाची परिमिती सूत्र |
| 58. | 3 | मापन | अंतर |
| 59. | 2 | संख्याज्ञान | विषम संख्या शोधणे. |
| 60. | 4 | भूमिती | वर्तुळ, व्यास |
| 61. | 4 | अपूर्णांक | छायांकित भाग दर्शविणारा अपूर्णांक |
| 62. | 2 | संख्यांवरील क्रिया | भागाकार |
| 63. | 1 | अपूर्णांक | अंशाधिक अपूर्णांकाचे पूर्णांकयुक्त अपूर्णांकात रुपांतर करणे. |
| 64. | 3 | संख्यांवरील क्रिया | २, ५, १० या संख्यांनी विभाज्य असणाऱ्या संख्या |
| 65. | 4 | संख्यांवरील क्रिया | शाब्दिक उदाहरणे – भागाकार |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 66. | 1 | अपूर्णांक | समच्छेद अपूर्णांकाची बेरीज |
| 67. | 4 | मापन | नाणी व नोटा परस्पर रुपांतर |
| 68. | 2 | मापन | धारकता – लीटर – मिलीलीटर |
| 69. | 3 | मापन | कालमापन : घड्याळ व वेळ |
| 70. | 4 | अपूर्णांक | शाब्दिक उदाहरण : अपूर्णांकाची बेरीज |
| 71. | 2 | मापन | वस्तूमान : ग्रॅम व किलोग्रॅम |
| 72. | 1 | मापन | दिनदर्शिका |
| 73. | 3 | मापन | नाणी व नोटा : शाब्दिक उदाहरण – परस्पर रुपांतर |
| 74. | 2 | मापन | लांबी : अंतर मोजणे |
| 75. | 3 | संख्याज्ञान | वर्गसंख्या |
पेपर – 2
विभाग 1 – English
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 1. | 4 | Punctuation mark | Comma based question |
| 2. | 2 | Miscellaneous | Singular and plural form |
| 3. | 4 | Numerical Information | Days of the week |
| 4. | 3 | Stock Expressions | Seeking permission |
| 5. | 3 | Miscellaneous | Prepositions – Word indicating place |
| 6. | 1 | Creative thinking | Messages and Mottos |
| 7. | 2 | Vocabulary | Animals and their young ones |
| 8. | 4 | Miscellaneous | Adverbs |
| 9. | 1 | Comprehension | Prose based question |
| 10. | 3 | Comprehension | Prose based question |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 11. | 3 | Comprehension | Prose based question |
| 12. | 2 | Vocabulary | Names of games |
| 13. | 3 | Vocabulary | Meaningful words forming |
| 14. | 3 | Creative thinking | Solving Riddles |
| 15. | 3 | Numerical Information | Map reading |
| 16. | 1 | Stock Expression | Expression with the picture |
| 17. | 4 | Vocabulary | Homophones : Words with different meaning |
| 18. | 3 | Stock Expression | Making request |
| 19. | 2 | Vocabulary | Rhyming words |
| 20. | 4 | Punctuation mark | Exclamation mark |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 21. | 3 | Numerical Information | Cardinal numbers and ordinal numbers |
| 22. | 1 | Creative thinking | Solving puzzles – given clues |
| 23. | 1 | Punctuation mark | Question mark based question |
| 24. | 2 | Vocabulary | Picture and name |
| 25. | 4 | Vocabulary | Writing word register |
विभाग 2 – बुद्धिमत्ता चाचणी
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 26. | 1 | गटाशी जुळणारे पद ओळखा. | “पुणे, सातारा, अहिल्यानगर’ जिल्ह्यांची नावे आहेत. म्हणून “सोलापूर’ हे जिल्ह्याचे नाव आहे. |
| 27. | 4 | गटाशी जुळणारे पद ओळखा. | (संख्या वर्ग, संख्या घन) यांचा गट दिला आहे. (५२ = २५, ५३ = १२५) |
| 28. | 3 | गटाशी जुळणारे पद ओळखा. | पर्याय क्रमांक “3′ मध्ये गटाशी जुळणाऱ्या आकृती सारखी आकृती आहे. |
| 29. | 3 | गटाशी जुळणारे पद ओळखा. | स्त्रीलिंगी शब्दांचा गट दिला आहे. “गवळण, लांडोर, कोकिळा’ याप्रमाणे “वाघीण’ हा स्त्रीलिंगी शब्द आहे. |
| 30. | 3 | गटाशी जुळणारे पद ओळखा. | प्रत्येक आकृतीचे दोन समान भाग असून, बाहेरील आकृतीच्या प्रत्येकी दोन आकृत्या त्या गटात दिल्या आहेत. पर्याय क्रमांक “3′ मध्ये उत्तर आहे. |
| 31. | 1 | आकलन | सूचनापालन – अक्षरांपासून अर्थपूर्ण शब्द तयार करणे. |
| 32. | 3 | विशेष प्रश्न | सामाजिक बुध्दिमत्ता : श्रमप्रतिष्ठा मूल्य जोपासावे. |
| 33. | 3 | क्रम ओळखणे | चिन्हांची मालिका : पहिल्या व दुसऱ्या क्रमांकांचे चिन्ह, चौथ्या व पाचव्या क्रमांकावर जाते. |
| 34. | 3 | क्रम ओळखणे | चिन्हांची मालिका : शेवटून एक-एक चिन्ह कमी-कमी होत जाते. |
| 35. | 1 | आकलन | संख्यामालिका : अंकाच्या स्थानांची अदलाबदल केल्यास  यांमधून अधोरेखित केलेल्या मूळसंख्या मिळतात, म्हणून “चार’ हे उत्तर येईल. |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 36. | 2 | जलप्रतिबिंब | पर्याय क्रमांक “2′ मध्ये पाण्यातील प्रतिबिंब दिसते. |
| 37. | 1 | जलप्रतिबिंब | पर्याय क्रमांक “1′ मध्ये पाण्यातील प्रतिबिंब दिसते. |
| 38. | 4 | सांकेतिक भाषा | अंकांसाठी अंकाचा वापर ९ × १० = ९०, ७ × ८ = ५६, ८ × ९ = ७२ तसे ३ × ४ = १२ हे उत्तर येईल. |
| 39. | 4 | कूटप्रश्न | दिनदर्शिका : “१’, “२’ तारखेचा वार प्रत्येकी पाच वेळा येतो. |
| 40. | 2 | क्रम ओळखणे | क्रमाने येणाऱ्या संख्या :  दोन संख्येत दुप्पट संख्येने वाढत जाते. |
| 41. | 3 | गटात न बसणारे पद ओळखा | पर्याय क्रमांक “3′ दोन अर्धवर्तुळाकार बाणांना छेदणारा बाणाची टोके एकाच बाजूने दिली आहेत. |
| 42. | 2 | गटात न बसणारे पद ओळखा | बाहेरील आकृतीच्या बाजूंच्या संख्येएवढे गोल आतमध्ये असून आतमध्ये बाहेरील आकृतीपेक्षा १ ने कमी असलेली बाजू दिली आहे. |
| 43. | 1 | गटात न बसणारे पद ओळखा | “९’ ही वर्गसंख्या आहे. “३७, ३१, ५’ ह्या मूळसंख्या आहेत. |
| 44. | 3 | गटात न बसणारे पद ओळखा | प्रत्येक अपूर्णांकाचे अतिसंक्षिप्त रुप हे उत्तर येते. |
| 45. | 3 | गटात न बसणारे पद ओळखा | धरणे व जिल्हा यांची जोडी असून प्रत्येक जिल्ह्यातील धरण दिले आहे. “गिरणा’ हे धरण सोलापूर जिल्ह्यात आहे. |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 46. | 2 | कूटप्रश्न | दिशांवरील प्रश्न : प्रथमेशच्या डाव्या बाजूला अमनदिप बसला आहे, अमनदिप उत्तर दिशेला बसला आहे. अमनदिपच्या समोर “दक्षिण’ दिशा आहे. |
| 47. | 1 | आकलन – इंग्रजी अक्षरमाला | इंग्रजी अक्षरमालेत उजवीकडून २५ वे = A, १० वे = P, ८ वे = R, १७ वे = I, १४ वे = L, “APRIL’ हा शब्द तयार होतो. त्या शब्दाच्या मधोमध “R’ हे अक्षर येते. |
| 48. | 2 | विशेष प्रश्न | भावनिक बुध्दिमत्ता : इरान पंचाचा निर्णय खिलाडू वृत्तीने मान्य करुन मैदान सोडेल. |
| 49. | 3 | कूटप्रश्न | आकृतीतील प्रश्नचिन्हाच्या जागेवर संख्येचा बोध : पहिल्या आकृतीत १ × ३ × ४ = १२, दुसऱ्या आकृतीत ३ × ५ × २ = ३०, तिसऱ्या आकृतीत ३ × २ × ६ = ३६ उत्तर येते. |
| 50. | 2 | क्रम ओळखणे | चुकीचे पद ओळखणे – “८, १, ६४, २७, १२५’ या घनसंख्या आहेत, “३६’ ही वर्गसंख्या आहे, म्हणून “३६’ चुकीचे पद आहे. |
| 51. | 2 | आरशातील प्रतिमा | पर्याय क्रमांक “2′ मध्ये आरशातील प्रतिमा दिली आहे. |
| 52. | 4 | आरशातील प्रतिमा | पर्याय क्रमांक “4′ मध्ये आरशातील प्रतिमा दिली आहे. |
| 53. | 1 | सांकेतिक भाषा | संख्येसाठी चिन्हांचा वापर : (९ ÷ ३) + (३ × ९) + २ = ३ + २७ + २ = ३२, हे उत्तर आहे. |
| 54. | 2 | आकलन | सूचनापालन : दोन अक्षरी शब्दांची संख्या = ३, “मित्र, सोन, होत’ हे दोन अक्षरी शब्द वाक्यात आले आहेत. |
| 55. | 4 | क्रम ओळखणे | वर्तुळातील आतील “900‘ च्या दिशेने घड्याळाचे दिशेने फिरतो. |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 56. | 3 | तर्कसंगती व अनुमान | नावात बदल : आपला राष्ट्रीय पक्षी मोर आहे. “मोराला’ पोपट म्हटले आहे. |
| 57. | 2 | वेनआकृती | चौरस, पंचकोन व वर्तुळ यांमध्ये सामाईक अक्षर “B’ आहे. |
| 58. | 2 | वेनआकृती | “F’ हे अक्षर पंचकोन व वर्तुळ यांमध्ये सामाईक आहे. |
| 59. | 3 | तर्कसंगती व अनुमान | वय : नजमा आणि सायरा यांच्या वयांत सात वर्षांचे अंतर आहे. आणखी पंधरा वर्षांनी सात वर्षांचे अंतर राहील. |
| 60. | 2 | कूटप्रश्न | रांगेतील स्थान : दीड किलोमीटर = १५०० मीटर. १५०० ÷ ६० = २५, २५ + १ = २६ खांब रस्त्याच्या एका कडेने उभे करता येतील. |
| 61. | 3 | तंतोतंत आकृती | पर्याय क्रमांक “3′ मध्ये तंतोतंत आकृती येईल. |
| 62. | 4 | तंतोतंत आकृती | पर्याय क्रमांक “4′ मध्ये तंतोतंत आकृती येईल. |
| 63. | 1 | समान संबंध | शब्दमालिका : भारताची राजधानी दिल्ली, तसेच महाराष्ट्राची राजधानी “मुंबई’ आहे. |
| 64. | 4 | समान संबंध | शब्दमालिका : ५ जूनला “जागतिक पर्यावरण दिन’ असतो, तर ११ नोव्हेंबरला “राष्ट्रीय शिक्षण दिन’ असतो. |
| 65. | 3 | समान संबंध | पर्याय क्रमांक “3′ मध्ये तिसऱ्या आकृतीशी समान संबंध असणारी आकृती आहे. |
| प्रश्न क्र. | बरोबर पर्याय | घटकाचे नाव | स्पष्टीकरण |
|---|---|---|---|
| 66. | 3 | समान संबंध | आकृतीमालिका : पहिल्या आकृतीत बाहेरील बाजूच्या निम्म्या रेषा आहेत व गोल आहेत. दुसऱ्या आकृतीत “१’ ने गोल कमी आहे. तिसऱ्या आकृतीत बाहेरील आकृतीत निम्म्या रेषा व गोल आहेत. चौथ्या आकृतीत १ ने गोल कमी होईल. पर्याय क्रमांक “3′ उत्तर येईल. |
| 67. | 1 | समान संबंध | संख्यामालिका : १२ × १२ = १४४, १३ × १३ = १६९ |
| 68. | 1 | कूटप्रश्न | दिशांवरील प्रश्न : दुपारच्या तीन वाजता  मिनिटकाटा उत्तर दिशेस असेल्यास, तासकाटा “पूर्व’ दिशेला येईल. |
| 69. | 1 | तर्कसंगती व अनुमान | वाचन करणाऱ्या मुली – रेहाना, लीना, सुहाना, वाचन करणारा मुलगा – मुकेश, वाचन करणाऱ्या मुलींची संख्या “तीन’ आहे. |
| 70. | 1 | कूटप्रश्न | दिनदर्शिका : सन २०२६ या वर्षी “राष्ट्रीय विज्ञान दिन’ = २८ फेब्रुवारी, जागतिक महिला दिन = ८ मार्च, २८ फेब्रुवारीला शनिवार असल्यास ८ मार्चला “रविवार’ येईल. |
| 71. | 3 | कूटप्रश्न रांगेतील स्थान |  मध्यभागी असलेल्या पताकेचा क्रमांक “११’ वा आहे. |
| 72. | 3 | सांकेतिक भाषा | “OPEN’ या शब्दाच्या विरुध्दार्थी शब्द “CLOSE’ आहे. C = ⬜, L =  , O = ⊡, S = ,E = ◯ म्हणून CLOSE = ⬜ ⊡△ ◯ पर्याय क्रमांक “3′ उत्तर येईल. |
| 73. | 1 | तर्कसंगती व अनुमान | अभाषिक (आकृत्या) : अ) मध्ये भारत हा देश : महाराष्ट्र, त्या देशातील देशातील राज्य : पुणे त्या राज्यातील शहर ही गोष्ट दिलेल्या आकृतीत दाखवली आहे. तसेच ड) मध्ये महाराष्ट्र हे राज्य अहिल्यानगर हे त्या राज्यातील जिल्हा, कळसूबाई हे अहिल्यानगरमधील शिखर हे दिलेल्या आकृतीत दाखवता येईल. म्हणून पर्याय क्रमांक “1′ हे उत्तर योग्य आहे. |
| 74. | 3 | तर्कसंगती व अनुमान – नाती | कविता महेशच्या आईची भाची आहे. हे नाते योग्य आहे. |
| 75. | 1 | सांकेतिक भाषा | शब्दासाठी चिन्हमालिका : “पर्वत’ या शब्दाचा “नग’ व “अचल’ हा समानार्थी शब्द आहे. म्हणून न = ◯, ग = △ आणि अ = ☒, च =  , ल = ✕, म्हणून नग = ◯△ आणि अचल = ☒ ✕, म्हणून पर्याय क्रमांक “1′ हे उत्तर योग्य आहे. |
वरील प्रसिद्ध केलेली उत्तरसूची अंतरिम आहे.
प्रश्न व पर्याय बद्दलचे आक्षेप नोंदविण्याची अंतिम मुदत ६ फेबुवारी २०२६ पर्यंत राहील व ९ फेब्रुवारी रोजी अंतिम उत्तरसूची व स्पष्टीकरण येथे प्रसिद्ध केले जाईल तद नंतर आलेले आक्षेप ग्राह्य धरले जाणार नाहीत.
प्रश्न व पर्याय बद्दलचे आक्षेप +919130093830 या क्रमांकावर पाठवावे.
आपल्या पाल्याला मंथन राज्यस्तरीय सामान्यज्ञान परीक्षेमध्ये सहभागी करून त्याच्या शैक्षणिक व सर्वांगीण गुणवत्ता वाढीसाठी केलेल्या प्रयत्नांबद्दल संस्था आपली आभारी आहे.
कृपया आपला बहुमूल्य अभिप्राय नोंदवून आमच्या गुणवत्तावाढी साठी सहकार्य करा.